Czy AI może zostać terapeutą? O nowym „trzecim” w psychoterapii
Przez dekady psychoterapia opierała się właściwie na jednym założeniu: w centrum procesu jest relacja dwóch osób - terapeuty i pacjenta. Spotkanie. Rozmowa. Obecność. To właśnie tam miała wydarzać się zmiana.
Dziś ten model zaczyna się jednak przesuwać. Do gabinetu coraz wyraźniej wchodzi sztuczna inteligencja. I nie chodzi już tylko o transkrypcję sesji czy robienie notatek. Generatywna AI powoli staje się czymś więcej — swego rodzaju uczestnikiem procesu terapeutycznego.
Brzmi futurystycznie, ale to już się dzieje.
„Sztuczny trzeci” - nowy uczestnik relacji
Współczesne modele AI potrafią analizować język, prowadzić rozmowę przypominającą empatyczny dialog, a czasem nawet pomagać w interpretacji emocji czy narracji pacjenta. Po raz pierwszy pojawia się coś nieludzkiego, co uczestniczy w rozmowie w sposób zaskakująco „ludzki”. Dla części badaczy to wręcz kolejny „cios narcystyczny” dla człowieka — po Koperniku, Darwinie i Freudzie. Bo okazuje się, że język i tworzenie znaczeń nie są już wyłącznie naszą domeną.
W psychoterapii coraz częściej pojawia się pojęcie „sztucznego trzeciego”. Czyli sytuacji, w której relacja terapeutyczna przestaje być klasyczną dyadą terapeuta–pacjent, a staje się czymś bardziej złożonym. AI zaczyna wpływać na dynamikę procesu, poziom zaufania, sposób przeżywania relacji. Czasem bardzo subtelnie.
I jednocześnie otwierają się zupełnie nowe możliwości pracy.
Są już narzędzia wykorzystujące AI do wizualizacji emocji albo prowadzenia dialogu z własnym „wewnętrznym krytykiem”. Można np. nadać lękowi konkretną formę, zobaczyć go jako postać czy obraz. Dla części pacjentów to pierwszy moment, kiedy ich wewnętrzne doświadczenie staje się naprawdę uchwytne. Trochę jak przeniesienie emocji z głowy do przestrzeni między człowiekiem, a ekranem.
Technologia, która nie ocenia
Ale obok fascynacji pojawia się też sporo pytań.
Bo AI nie odrzuca. Nie ocenia. Zwykle odpowiada „wystarczająco dobrze”. I właśnie to może być problem. Relacja z technologią jest przewidywalna, wygładzona, pozbawiona ryzyka prawdziwego konfliktu. A przecież terapia często zaczyna działać właśnie tam, gdzie robi się trudno, niekomfortowo albo niejednoznacznie.
Szczególnie ciekawie - i momentami niepokojąco - wygląda to w pracy z młodymi ludźmi. Pojawia się pojęcie „cyfrowej skóry”, czyli takiej powierzchownej warstwy tożsamości budowanej przez kontakt z technologią. Z zewnątrz daje poczucie spójności, ale jednocześnie może utrudniać głębszy kontakt ze sobą.
Coraz mniej aktualne wydaje się więc pytanie: „czy AI pojawi się w psychoterapii?”. Ona już się pojawiła. Znacznie ciekawsze jest to, co z tym zrobimy jako terapeuci, pacjenci i ludzie funkcjonujący w świecie technologii.
Bo możliwe, że rozwój AI nie mówi nam wyłącznie czegoś o maszynach. Być może przede wszystkim zmusza nas do ponownego zadania pytania o to, czym właściwie jest ludzka relacja i co w niej pozostaje naprawdę niezastępowalne.
Emothy wspiera specjalistów zdrowia psychicznego, oferując innowacyjne narzędzia do transkrypcji, analizy i generowania notatek klinicznych dla poprawy opieki nad pacjentami.
Emothy wspiera specjalistów zdrowia psychicznego, oferując innowacyjne narzędzia do transkrypcji, analizy i generowania notatek klinicznych dla poprawy opieki nad pacjentami.
Media społecznościowe
Kontakt
+48 602 667 934
Media społecznościowe
Kontakt
+48 602 667 934
Dołącz do społeczności użytkowników Emothy na Discord! Znajdziesz tam doborowe towarzystwo, wsparcie, porady oraz profesjonalną opiekę zespołu Emothy.
Społeczność
FAQ
Przeznaczenie i ograniczenia produktu
Więcej przeczytasz tutaj:
Emothy - Przeznaczenie i ograniczenia produktu
Pytanie często zadawne przez klientów
To jest element tekstowy. Kliknij ten element dwukrotnie, aby edytować tekst. Możesz też dowolnie zmieniać rozmiar i położenie tego elementu oraz wszelkie parametry wliczając w to tło, obramowanie i wiele innych. Elementom tekstowych możesz też ustawić animację, dzięki czemu, gdy użytkownik strony wyświetli je na ekranie, pokażą się one z wybranym efektem.
Pytanie często zadawne przez klientów
To jest element tekstowy. Kliknij ten element dwukrotnie, aby edytować tekst. Możesz też dowolnie zmieniać rozmiar i położenie tego elementu oraz wszelkie parametry wliczając w to tło, obramowanie i wiele innych. Elementom tekstowych możesz też ustawić animację, dzięki czemu, gdy użytkownik strony wyświetli je na ekranie, pokażą się one z wybranym efektem.
Pytanie często zadawne przez klientów
To jest element tekstowy. Kliknij ten element dwukrotnie, aby edytować tekst. Możesz też dowolnie zmieniać rozmiar i położenie tego elementu oraz wszelkie parametry wliczając w to tło, obramowanie i wiele innych. Elementom tekstowych możesz też ustawić animację, dzięki czemu, gdy użytkownik strony wyświetli je na ekranie, pokażą się one z wybranym efektem.